LTO zet zich in voor een actieve aanpak van Jacobskruiskruid in de omgeving van agrarische percelen om risico's voor paarden, andere grazers en ondernemers te beperken. De vakgroep Paardenhouderij deelt daarom de kennis en aanpak over de Jacobskruiskruid.

Jacobskruiskruid (Jacobaea vulgaris) is een inheemse, giftige plant die steeds vaker voorkomt in bermen, natuurterreinen en paardenweides. Deze plant met gele bloemen vormt een groot risico voor paarden. Voor paardenhouders is het daarom belangrijk om weilanden, bermen en ruwvoer regelmatig te controleren en de plant tijdig te bestrijden.

Giftig
Jacobskruiskruid bevat giftige stoffen die de lever aantasten. Ook kleine hoeveelheden kunnen bij langdurige opname ernstige en onherstelbare schade veroorzaken. Paarden vermijden de verse plant meestal vanwege de bittere smaak. In hooi of kuilvoer verdwijnt die smaak grotendeels, terwijl de giftige stoffen behouden blijven. Daardoor kunnen paarden ongemerkt schadelijke hoeveelheden binnenkrijgen.

Hoe herken je Jacobskruiskruid
Jacobskruiskruid is te herkennen aan de gele bloemen die van juni tot oktober bloeien, diep ingesneden bladeren en een vaak roodachtige stengel. De plant wordt doorgaans 30 tot 100 centimeter hoog. In het eerste jaar vormt de plant een bladrozet dicht bij de grond. In het tweede jaar verschijnen de bloemstengels met de karakteristieke gele bloemen. Jacobskruiskruid komt vooral voor langs bermen, op braakliggende terreinen en op plekken waar de grasmat open of beschadigd is.

Symptomen van vergiftiging
De eerste verschijnselen van vergiftiging zijn vaak vaag en worden daardoor niet altijd direct herkend. Paarden kunnen vermageren, conditie verliezen, minder eetlust krijgen en een doffe vacht ontwikkelen. In ernstigere gevallen kunnen geelzucht, zenuwverschijnselen, een wankele gang en gedragsveranderingen optreden. Omdat de leverschade vaak pas laat zichtbaar wordt, is voorkomen van opname essentieel.

Bestrijden: voorkom bloei en zaadvorming
Jacobskruiskruid kan het beste worden bestreden door planten vroegtijdig met wortel en al te verwijderen, voordat zij gaan bloeien en zaad vormen. Daarnaast is goed weidebeheer essentieel. Voorkom kale plekken en overbegrazing, zodat een dichte grasmat ontstaat waarin Jacobskruiskruid zich moeilijk kan vestigen. Bij grotere besmettingen kunnen maaien, mechanische bestrijding of, waar toegestaan, gerichte (chemische) onkruidbestrijding worden ingezet. Regelmatige controle van weilanden, bermen en ruwvoer blijft de beste manier om verspreiding en opname door paarden te voorkomen.

Verwijder uitgetrokken en afgemaaide planten altijd uit het weiland en laat ze niet liggen, omdat paarden de verwelkte plant minder goed herkennen en deze dan juist kunnen opnemen.

Voorkomen
Controleer weilanden regelmatig op de aanwezigheid van Jacobskruiskruid en verwijder planten direct. Let bij de aankoop van hooi en kuilvoer op de kwaliteit en herkomst van het ruwvoer. Een gezonde, dichte grasmat en zorgvuldig weidebeheer verkleinen de kans op vestiging van de plant aanzienlijk.

Ook de omgeving van het perceel speelt een belangrijke rol. Jacobskruiskruid verspreidt zich gemakkelijk via zaad vanuit bermen, spoorwegen en natuurterreinen. LTO vraagt daarom al geruime tijd aandacht van onder andere wegbeheerders, terreinbeheerders en overheden voor een actieve en tijdige bestrijding van de plant. Alleen met een gezamenlijke aanpak van ondernemers, terreinbeheerders en overheden kan verspreiding effectief worden beperkt.

Door alert te blijven en tijdig maatregelen te nemen, kunnen paardenhouders veel leed bij dieren en risico's voor hun bedrijf voorkomen.